Michel Van der Ouderaa
“Ik ben ontgroeier, anarchist en een groot voorstander van democratie op het werk.”

Wat mij betreft was het puur toeval. Ik ben kampioen BMX¹ geweest, maar ben daarnaast altijd blijven skaten, want dat was een grote passie. Nadat ik met BMX gestopt was, deed ik een hele tijd niets en op 32-jarige leeftijd ben ik opnieuw beginnen te skaten. In die tijd begon de bowl² van de Brigittinnen in het centrum van Brussel er slecht uit te zien. Dus lanceerde ik het idee om barbecue-avonden met concerten te organiseren en zo geld in te zamelen voor een renovatie. We waren een groep skaters van alle leeftijden en noemden onszelf “les amis du bowl”. Voor ons was skaten een echte sociologische tool en dus vroegen we de Stad Brussel om hulp. Maar zij hoorden enkel het woord “gevaarlijk” en vulden de bowl met aarde.

We waren zo verontwaardigd dat we de handen in elkaar sloegen om elke avond met z’n allen de aarde uit de bowl te scheppen. Dat was nog in de tijd van Recyclart³, waar we onze schoppen en kruiwagens in een klein lokaaltje konden opbergen. Uiteindelijk hebben ze de bowl vernietigd en kwam er een onpraktisch skatepark in de plaats dat bij ons beter bekend stond als “le skatepark perdu”.

Op hetzelfde moment vond er een soort revival plaats van skaters en parkbouwers, vooral in de Verenigde Staten. We hoorden dat er een ploeg Amerikaanse bouwers naar Kortrijk zou komen voor een project. En niet zomaar een ploeg. Het was “Team Pain”, opgericht door Tim Payne, een monument in de skatewereld.

Ik had in die tijd een collectief, “Brusk”, dat enkel met hout werkte. Toen er geen geld of politieke wil was, vroegen jeugdhuizen ons om hen de technieken aan te leren zodat ze zelf een ramp of rail konden bouwen.

Bij Team Pain heb ik geleerd om met beton te werken en toen ben ik er echt in gerold. Na twee dagen zeiden de Amerikanen: “Het lijkt wel of je dit je hele leven al doet.” Ik werd de referentie voor Brusk als het om betonnen skateparken ging en enkele jaren later nam ik een van de Amerikanen van de werf aan. Ze noemden mij ook MacGyver⁴ … Want ik durf al eens dingen uit te proberen en ik vind altijd wel een oplossing. Ik ben schrijnwerker van opleiding en ik ken de materialen goed. Volgens mij waren mijn voorouders kathedraalbouwers of zo.

Nadat ik van de Amerikanen had geleerd om met beton te werken, kregen we een bestelling voor een skatepark in Jambes. Ik wilde dat project met Smart doen, maar Pierre – de trekker van Brusk – wilde dat we alles zouden leren: de financiële middelen beheren, vergaderingen houden enz. Dus richtten we de vzw Skateboarders op. Dat was voor mij wel even wennen. Ik kwam net uit een heftige periode in mijn leven en in het begin kon ik me tijdens de vergaderingen niet eens een uur concentreren. Bij Skateboarders heb ik veel geleerd.

Voor het project in Jambes moesten we geld lenen bij familie en vrienden om de lonen te betalen. We hadden geen liquide middelen. We moesten maar vier lonen betalen, maar in werkelijkheid waren we met acht en betaalden we de lonen afwisselend.

Daarna heb ik twee maanden met de Amerikanen samengewerkt aan een project in Antwerpen. In die periode werden we steeds bekender in de skatewereld … we kregen aanvragen uit België, Duitsland en Nederland. En we deden alles op vrijwillige basis! Het voelde alsof ik teruggaf aan het skaten wat het mij gegeven had. Ik heb nog altijd dat gevoel, ook al gaat het er een pak professioneler aan toe.

In 2010. Ik werd gebeld door Stéphane Flandrin, een Franse architect die architectuur had gestudeerd om skateparken te bouwen. Hij had projecten, maar kende geen onderneming die de techniek beheerste. Hij kwam naar België en ik liet hem enkele projecten bezoeken die we gerealiseerd hadden, waarna hij me een grote werf toevertrouwde in Parijs, aan Porte de la Muette. Toen heb ik het professioneel aangepakt en heb ik binnen Smart Concrete Flow opgericht met Benoit Moureau. Dankzij Smart konden we starten met het weinige geld dat ik had gespaard.

75 projecten in heel Europa en 2 in Brazilië. In die tijd verdeelden we de wereld onder elkaar: ik ging naar Noord-Afrika, Frankrijk en Franstalig België. Mijn collega Bruno nam Vlaanderen voor zijn rekening en Pierre ontfermde zich over Zuid-Amerika. Het is een kleine wereld, iedereen kent elkaar en werkt soms voor de anderen.

Vandaag werk ik niet meer met mijn handen. Het is slopend werk. Op het einde van de dag ben je compleet uitgeput.

Bij Smart moet je niet koste wat het kost groeien en ik vind het coöperatieve aspect ook echt een meerwaarde. Ik wil geen deel uitmaken van het kapitalisme dat in fascisme verandert. Ik ben ontgroeier, anarchist en een groot voorstander van democratie op het werk. Iedereen mag zijn mening delen of wel of geen zin hebben. Ik ben er niet om te leren gehoorzamen maar om te leren nadenken. Eigenlijk wilde ik nooit een onderneming oprichten omdat ik dan naar de bank moest. En als je weet wat voor ellende die aanrichten in de wereld … Het is een politieke keuze.

¹ BMX: fietscross. –terug–

² Bowl: betonnen structuur in de vorm van een groot, afgerond bekken, geïnspireerd door de lege zwembaden die skaters in Californië gebruikten. –terug–

³ Recyclart: multidisciplinair stadsproject in het centrum van Brussel. –terug–

⁴ MacGyver: Tv-personage dat uit benarde situaties ontsnapte door een inventief gebruik van huis-, tuin- en keukenspullen. –terug–