Gedeelde werkruimten

Gedeelde werkruimten
Creatiecentrum les Tanneurs (Luik)

Het creatiecentrum les Tanneurs biedt een werk- en ontmoetingsruimte voor creatieven en kunstenaars in de regio Luik.

Interview met Marc Moura en Maxime Dechesne over het doelstellingen bij de opening van het nieuwe centrum.

tanneurs

SMartBe Luik heeft onlangs een groot huis gekocht aan de Quai des Tanneurs waarin het team voordien al de 1ste verdieping gebruikte. Waarom eigenaar worden?

Max: De kans deed zich voor en daardoor kon het team enerzijds de volledig vernieuwde kantoren blijven gebruiken en anderzijds ook een van onze opdrachten vervullen, namelijk het actief ondersteunen van de ontwikkeling van de kunstensector, in dit geval door lokalen ter beschikking te stellen.

Eigenaar worden is geen doel op zich. Wij willen investeren om diensten te verlenen aan zoveel mogelijk kunstenaars en tijdelijke werkkrachten, niet om een onroerend patrimonium uit te bouwen. Overigens willen wij ook andere paden bewandelen om meer plaatsen voor creatie aan te bieden, bijvoorbeeld door synergieën met de overheid: via gezamenlijke investeringen in andere creatiecentra of via renovatiecontracten. Zo is het gegaan met de Brasserie in Luik. SMartBe is geen eigenaar van de plaats, maar heeft het in vruchtgebruik gedurende 15 jaar. Als tegenprestatie hebben we er ons toe verbonden om de ruimte te renoveren en aan scheppende kunstenaars aan te bieden.

Komt dat idee niet voort uit de voortdurende vaststelling van een schrijnend gebrek aan werklokalen voor kunstenaars?

Marc: Om te beginnen, stellen wij vast dat er een echte nood bestaat. Een groot aantal kunstenaars zoekt lokalen voor creatie, repetities, ingerichte werklokalen, en dat tegen aanvaardbare prijzen, om niet langer zolders of kelders te moeten gebruiken… Daar is een flagrant gebrek aan en de overheid zou daaraan moeten tegemoetkomen want uiteindelijk gaat het om de creatie van werkgelegenheid in de cultuursector.

Dit Creactiecentrum van SMartBe is een concreet voorbeeld van mutualisering. Kun je ons eenvoudig uitleggen wat dit principe inhoudt en waarom het wordt gebruikt?

Marc: Dankzij de schaalvoordelen die we met dit systeem boeken is het mogelijk om gratis of laaggeprijsde diensten aan te bieden. Mutualisering blijkt in deze tijd steeds meer een oplossing voor de ontwikkeling van activiteiten in de culturele en artistieke sectoren. Anders dan in de “klassieke” economie, waarin dit principe vooral dient om de kosten te drukken en grotere winsten te boeken, is het in het culturele domein vooral een middel om financiële, menselijke, logistieke en materiële middelen te delen. Mutualisering stelt de relatie tussen de kunstsector en de economie opnieuw in vraag; de creatieve daad vormt het hart van de cultuursector en de relatie met geld is niet eenvoudig. We weten nu dat er een zeer grote diversiteit aan cultuurinitiatieven bestaat (structuren, projecten, interventiesectoren en ingezette middelen), maar ook dat hun beperkte omvang een teer punt vormt dat de representativiteit en de verdediging van de sector moeilijk, om niet te zeggen onmogelijk, maakt. Dat leidt tot een groot gebrek aan mutualisering van gemeenschappelijke diensten, zoals de aankoop van materiaal, van lokalen, of van het beheer van de administratie en de boekhouding … Mutualisering benadrukt op krachtige wijze, dankzij de dynamiek die het op gang brengt, dat de culturele sector een niet te miskennen economisch gewicht in de schaal werpt.

tanneurs2

 

Waaruit zal het aanbod voor de kunstenaars in het Creatiecentrum van SMartBe in Luik bestaan?

Max: Om te beginnen beschikken ze er over een mooie werkruimte. Vroeger was er in het gebouw een verzekeringskantoor gevestigd en nu werd dat grondig gerenoveerd. Het werd Centre de Création SMartBe à Liègeomgeturnd tot een artistiek productiecentrum van 500 m², dat in een vijftiental ruimten plaats biedt aan 50 personen.

Daar hebben ze toegang tot:

  • Kantoren voor privé-gebruik aan jaarcontracten. Samen met deze kantoren worden ook een reeks aangepaste diensten (adsl, telefoonlijn, beveiliging, fotokopiemachines) tegen redelijke prijzen geleverd: maandelijks kost dat 10 € per m² voor de ruimte en 16 € per werkpost/voltijds equivalent voor het gebruik van de diensten. Als we dat vergelijken met een gelijkwaardig aanbod op de Luikse markt blijkt dit ongeveer de helft van de marktprijs te bedragen.
  • Gemeenschappelijke ruimten. Een uitgeruste keuken waar drank beschikbaar is, een ingerichte vergaderzaal, een ruimte waar affiches kunnen opgehangen worden. De bedoeling daarvan is om het gezellig te maken en om de huurders te stimuleren om elkaar te ontmoeten.

We richten ons in eerste instantie tot kunstenaars en tijdelijke werkkrachten die hun eerste stappen in het beroepsleven zetten.

Overigens moeten ze niet noodzakelijk lid zijn van SMartBe. Wij willen eerst en vooral de werkomstandigheden binnen de diverse kunstsectoren verbeteren. Het project blijkt duidelijk aan een echte nood te voldoen, want op twee kantoren van 60 m² na blijkt alles al verhuurd te zijn.

Wat zijn de “pluspunten” voor kunstenaars?

Max: Wij menen dat de voordelen legio zijn. Het eerste voordeel is dat als ze hun huis verlaten er een duidelijke scheiding ontstaat tussen hun beroepsleven en hun privé-leven.
Het tweede bestaat erin dat ze een “gemeenschappelijk leven” hebben dat leidt tot een collectieve identificatie (kijk, andere mensen beleven hetzelfde als ik, ze delen dezelfde levenservaringen …).
Bovendien ontstaan er spontaan synergieën doordat kunstenaars uit verschillende of dezelfde disciplines elkaar ontmoeten. Twee grafici kunnen er bijvoorbeeld voor kiezen om elkaar niet te beconcurreren maar om samen te werken. En dan hebben we het nog niet over de uitwisseling van materiaal onder de bewoners en de hogere zichtbaarheid van de kunstenaars door hun aanwezigheid in dit drukbezochte creatiecentrum van SMartBe. Ook onze communicatie over dit initiatief draagt trouwens bij tot hun bekendheid.

Staan er nog projecten op stapel?

Marc: Het creatiecentrum in Luik is een pilootproject, een laboratorium waarin we onze ideeën kunnen toetsen aan de realiteit. Daarna is het de bedoeling om te werken aan grotere modellen waarin alle kunstdisciplines worden opgenomen. Daar zouden we diensten kunnen aanbieden zoals restaurants, ontspanningsruimten, maar ook grotere ruimten om culturele manifestaties zoals tentoonstellingen op te zetten…

Wij zijn kandidaat-kopers voor onze kantoren in Brussel, die +/- 6.000 m² beslaan, en waarvan we de helft ter beschikking zouden willen stellen van culturele initiatieven en dit binnen het kader  van de mutualiseringsgedachte.

– Interview afgenomen door Cathy Simon, 2010